Starre dienstregeling

Het Eureka! moment

Dit systeem was een theoretisch wiskundig oplossing die in de praktijk goed bleek te werken en uit te voeren was.

Starre Dienstregeling

Een starre dienstregeling is een dienstregeling waarbij de treinen op vaste regelmatige tijden rijden. Als een trein vertrekt om 09.15 uur dan gaat de volgende om 09.45 uur, en die daarna om 10.15 uur, enzovoort. Het is voor reizigers op deze manier veel makkelijker de vertrektijden te onthouden. En natuurlijk is het voor de reizigers heel prettig om te weten dat er snel weer een volgende trein komt.

De introductie van de starre dienstregeling was een heuse uitvinding. Het idee was om bij te dragen aan een veel kortere reisduur en veel meer treinen op het spoor. Het was namelijk geen gegeven voor de starre dienstregeling dat treinen regelmatig reden of dat je makkelijk kon aansluiten op de volgende trein. De heer G.F.H. Giesberger bedacht en ontwikkelde dit systeem in de jaren 30 van de vorige eeuw. Hij was destijds chef Dienstregelingen bij NS. Nederland was het eerste land ter wereld dat ging werken met een starre dienstregeling en werd hiervoor wereldwijd geprezen.

De aansluiting van treinen werd zo goed geregeld dat driekwart van de treinreizen rechtstreeks werden. Overstappen kon meestal op hetzelfde perron en je wist precies hoe laat welke trein waar vertrok. De andere kant van de medaille was dat het systeem kwetsbaar is. Als er namelijk een trein 15 seconden te laat vertrekt dan kan dit al gevolgen hebben. De machinist haalt die tijd vaak wel weer in, maar voor het station staan dan misschien wel drie andere treinen te wachten. En dan kan zo’n kleine vertraging al gauw grotere gevolgen hebben. Als een trein uitvalt, door pech of een aanrijding, zijn de gevolgen helemaal groot. Dan kan het probleem zich als een olievlek door het land verspreiden.