Spoorwegmuseum start noodzakelijke vernieuwing

Voor veel mensen is het Spoorwegmuseum een leuk dagje uit en dat zal het blijven, maar het museum is zoveel meer. Zo wil het museum meer schoolbezoek stimuleren en verhalen vertellen die het verleden verbinden met het heden én de toekomst. Ook wil het museum meer afwisselende activiteiten organiseren voor een breed publiek. Op die manier kan het museum het publiek en partners bij ieder bezoek een andere ervaring meegeven. Naast geschiedenis en erfgoed, zullen ook maatschappelijk relevante spoorse onderwerpen, innovatie, kunst en design onderdeel worden van het museumbezoek. Om dit te kunnen realiseren zijn veranderingen in de organisatie noodzakelijk. Het museum blijft gewoon open. 

Het Spoorwegmuseum heeft zich in de afgelopen decennia succesvol zelfstandig staande gehouden, met slechts beperkte aanvullende inkomstenbronnen. Dit lukte dankzij een sterke focus op publieksactiviteiten gericht op bezoekersaantallen en op zakelijke evenementen. Daardoor was er minder aandacht voor museale kerntaken. Er is nu meer aandacht nodig voor educatie, fondsenwerving, publieksparticipatie, ontwikkeling van collega’s en voor structureel onderhoud van de collectie en het gebouw. Ook zijn lasten afgelopen jaren gestegen en zijn investeringen uitgesteld om kosten te vermijden. Dit vraagt de komende jaren om een noodzakelijke inhaalslag.

Naast noodzakelijke investeringen, wordt gebouwd aan een nieuwe organisatiestructuur die nodig is voor de toekomst van het museum. De organisatiestructuur maakt het mogelijk om actuele en relevante kennis en vaardigheden van collega’s beter te benutten. Zo kunnen we rechtdoen aan de museale kerntaken en aan de kracht van het museum. Ook richten we de organisatie zo in dat we meer samenwerkingen met partners tot stand kunnen brengen en nieuwe geldstromen kunnen aanboren. Waar nodig wordt kennis van buiten aangetrokken en bestendigd in de organisatie. Dit alles is noodzakelijk om het museum te vernieuwen en een toekomst te geven.  

De ondernemingsraad van het museum is nauw betrokken bij de organisatieontwikkeling. Een masterplan voor de museumvernieuwing wordt in 2026 afgerond en zal in de jaren daarna verder worden vormgegeven. 

Een andere manier van fondsenwerving maakt deel uit van de veranderingen. Voor de exploitatie van het huidige museum en de realisatie van de toekomstplannen is veel geld nodig. Daarvoor zijn nieuwe en andere manieren van geld werven nodig. Dit is een intensief proces dat vraagt om scherpe keuzes. Dit heeft er onder meer toe geleid dat is besloten om de samenwerking met de vereniging van Vrienden te beëindigen. Het museum is de Vrienden dankbaar voor hun jarenlange betrokkenheid, maar de bescheiden jaarlijkse bijdrage staat niet in verhouding tot de inspanning en kosten die het voor het museum meebrengt. Het blijft voor iedereen mogelijk om het museum rechtstreeks te steunen, door een donatie, schenking of legaat. Meer informatie daarover is te vinden op onze website. 

Directeur Leontien Lems: “We zijn ervan overtuigd dat we met deze maatregelen op de juiste weg zijn om het Spoorwegmuseum ook in de toekomst van en voor iedereen toegankelijk te houden. Zowel voor publiek en partners uit Utrecht als ver daarbuiten. Het Spoorwegmuseum is hét instapmuseum van Nederland. Dat lijkt misschien heel gewoon, maar is niet vanzelfsprekend”.